(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

సభాపర్వ - అధ్యాయ 078

॥ శ్రీః ॥
2.78. అధ్యాయః 078
Mahabharata - Sabha Parva - Chapter Topics
దుర్యోధనేన ధృతరాష్ట్రసమీపే యుధిష్ఠిరాయ నానాదేశీయరాజోపాహృతోపాయనవర్ణనం॥ 1॥
Mahabharata - Sabha Parva - Chapter Text

దుర్యోధన ఉవాచ॥

యన్మయా పాండవోయానాం దృష్టం తచ్ఛృణు భారత।
ఆహృతం భూమిపాలైర్హి వసు ముఖ్యం తతస్తతః॥ 2-78-1(14418)
నావిదం మూఢమాత్మానం దృష్ట్వాహం తదరేర్ధనం।
ఫలతో భూమితో వాఽపి ప్రతిపద్యస్వ భారత॥ 2-78-2(14419)
ఔర్ణాన్బైలాన్వార్షదంశాన్ జాతరూపపరిష్కృతాన్।
ప్రావారాజినముఖ్యాంశ్చ కాంభోజః ప్రదదౌ బహూన్॥ 2-78-3(14420)
అశ్వాంస్తిత్తిరికల్మాషాంస్త్రిశతం శుకనాసికాన్।
అష్ట్రవామీస్త్రిగర్తాశ్చ పుష్టాః పీలుశమీంగుదైః॥ 2-78-4(14421)
గోపాః స్వీయేన సహితాస్తదాదాయ చతుష్పదం।
వసాతయోఽన్యద్ద్రవ్యం ద్వారి తస్యావతస్థిరే॥ 2-78-5(14422)
కమండలూనుపాదాయ జాతరూపమయంఛివాన్।
రత్నాని చ హిరణ్యం చ సువర్ణం చైవ కేవలం। 2-78-6(14423)
ప్రీయమాణః ప్రసన్నాత్మా స్వయం స్వజనసంవృతః।
త్రైఖర్వో రథముఖ్యేశః పాండవాయ న్యవేదయత్॥ 2-78-7(14424)
యశ్చ స ద్విజముఖ్యేన రాజ్ఞః శంఖో నివేదితః।
ప్రీత్యా దత్తః కువిందేన ధర్మరాజాయ ధీమతే॥ 2-78-8(14425)
తం సర్వే భ్రాతరో భ్రాత్రే దదుః శంఖం కిరీటినే।
తం ప్రత్యగృహ్ణాద్బీభత్సుస్తోయజం హేమమాలినం॥ 2-78-9(14426)
చిత్రం నిష్కసహస్రేణ భ్రాజమానం స్వతేజసా।
రుచిరం దర్శనీయం చ పూజితం విశ్వకర్మణా॥ 2-78-10(14427)
అధారయచ్చ ధర్మశ్చ తం నమస్య పునః పునః।
యోఽనాదనేఽపి నదతి స ననాదాధికం తదా॥ 2-78-11(14428)
ప్రణాదాద్భూమిపాస్తస్య పేతుర్హీనాః ఖతేజసా।
ధృష్టద్యుంనః పాండవాశ్చ సాత్యకిః కేశవోఽష్టమః॥ 2-78-12(14429)
సత్వేన స్వేన సంపన్నా అన్యోన్యప్రియకారిణః।
విసంజ్ఞాన్భూమిపాందృష్ట్వా మాం చ తే ప్రాహసంస్తదా॥ 2-78-13(14430)
తతః ప్రహృష్టో బీభత్సురదదాద్ధేమశృంగిణః।
శతాననడుహాన్పంచ ద్విజముఖ్యాయ భారత॥ 2-78-14(14431)
సుముఖేన బలిర్ముఖ్యః ప్రేషితోఽజాతశత్రవే।
కువిందేన హిరణ్యం చ వాసాంసి వివిధాని చ॥ 2-78-15(14432)
కాశ్మీరరాజో మార్ద్వీకం శుద్ధం చ సరసం మధు।
బలిం చ కుత్స్నమాదాయ పాండవాయాభ్యుటపాగమత్॥ 2-78-16(14433)
యవనా హయానుపాదాయ పార్వతీయాన్మనోజవాన్।
ఆసనాని మహార్హాణి కంబలాంశ్చ మహాధనాన్॥ 2-78-17(14434)
నవాన్సూక్ష్మాంశ్చ హృద్యాంశ్చ పరార్థ్యాన్సుప్రదర్శనాన్।
అన్యచ్చ వివిధం రత్నం ద్వారి తే న్యవతస్థిరే॥ 2-78-18(14435)
శ్రుతాయురపి కాలింగో మణిరత్నమనుత్తమం।
అంగః స్త్రియో దర్శనీయా జాతరూపవిభూషితాః॥ 2-78-19(14436)
వంగో జాంబూనదమయాన్పర్యంగాంఛతశో నృప।
దక్షిణాత్సాగరాభ్యాశాత్ప్రావారాంశ్చ పరశ్శతం॥ 2-78-20(14437)
ఔదకాని సరత్నాని బలిం చాదాయ భారత।
అన్యేభ్యో భూమిపాలేభ్యః పాండవాయ న్యవేదయత్॥ 2-78-21(14438)
దార్దురం చందనం ముఖ్యం భారం షణ్ణవతి ద్రుతం।
పాండవాయ దదౌ పాండ్యః శంఖాంస్తావత ఏవ చ॥ 2-78-22(14439)
చందనాగరు చానంతం ముక్తావైడూర్యచిత్రితాః।
చోలశ్చ కేరలశ్చోమౌ దదతుః పాండవాయ వై॥ 2-78-23(14440)
అశ్మకో హేమశృంగీశ్చ దోగ్ధ్రీర్హేమవిభూషితః।
సవత్సాః కుంభదోహాశ్చ సహస్రాణ్యదదాద్దశ॥ 2-78-24(14441)
సైంధవానాం సహస్రాణి హయానాం పంచవింశతిం।
అదదాత్సైంధవో రాజా హేమమాల్యైరలంకృతాన్॥ 2-78-25(14442)
సౌవీరో హస్తిభిర్యుక్తాన్రథాంశ్చ త్రిశతం పరాన్।
జాతరూపపరిష్కారాన్మణిరత్నవిభూషితాన్॥ 2-78-26(14443)
మధ్యందినార్కప్రతిమాంస్తేజసా జ్వలితానివ।
బలిం చ కృత్స్నమాదాయ పాండవాయ న్యవేదయత్॥ 2-78-27(14444)
అవంతిరాజో రత్నాని వివిధాని సహస్రశః।
హారాంగదాంశ్చ ముఖ్యాన్వై వివిధం చ విభూషణం॥ 2-78-28(14445)
దాసీనామయుతం చాపి బలిమాదాయ భారత।
సభాద్వారి నరశ్రేష్ఠ దిదృక్షురవతిష్ఠతే॥ 2-78-29(14446)
దశార్ణశ్చేదిరాజశ్చ శూరసేనశ్చ వీర్యవాన్।
వస్త్రాణి ముఖ్యాన్యాదాయ రత్నాని వివిధాని చ।
బలిం చ కృత్స్నమాదాయ పాండవాయ న్యవేదయత్॥ 2-78-30(14447)
కాశిరాజేన హృష్టేన బలీ రాజ్ఞి నివేదితః।
అశీతిగోసహస్రాణి శతాన్యష్టౌ చ దంతినాం॥ 2-78-31(14448)
అయుతం చ నదీజానాం హయానాం హేమమాలినాం।
వివిధాని చ రత్నాని కాశిరాజో బలిం దదౌ॥ 2-78-32(14449)
కృతక్షణశ్చ వైదేహః కౌసలశ్చ బృహద్బలః।
దదతుర్వాజిముఖ్యాంశ్చ సహస్రాణి చతుర్దశ॥ 2-78-33(14450)
శైబ్యో వసాదిభిః సార్ధం త్రిగర్తో మాలవైః సహ।
తేభ్యో రత్నాని దదతురేకైకో భూమిపోఽమితం॥ 2-78-34(14451)
హారాన్ముఖ్యాన్పరార్ధ్యాంశ్చ వివిధం చ విభూషణం।
శతం దాసీసహస్రాణి కార్పాసికనివాసినాం॥ 2-78-35(14452)
శ్యామాస్తన్వీర్దీర్ఘకేశీర్హేమాభరణభూషితాః।
బలిం చ కృత్స్నమాదాయ భారుకచ్ఛో నరర్షభ॥ 2-78-36(14453)
శుద్ధాన్విప్రోత్తమార్హాంశ్చ కంబలప్రవరాందదౌ।
తే సర్వే పాండుపుత్రస్య ద్వార్యతిష్ఠందిదృక్షవః॥ 2-78-37(14454)
ఉపాయనం యదా దద్యుస్తదా ద్వారమలభ్యత।
ఇంద్రకృష్టైర్వర్ధయంతి ధాన్యైర్నదముఖైస్తు యే॥ 2-78-38(14455)
సముద్రనికటే జాతాః పరిసింధునివాసినః।
తే వై ద్రుమాః పారదాశ్చ కాశ్యకైరాతకైః సహ॥ 2-78-39(14456)
బలిం వివిధమాదాయ రత్నాని వివిధాని చ।
అజావికం గోహిరణ్యం ఖరోష్ట్రం ఫలవన్మధు॥ 2-78-40(14457)
కంబలాన్వివిధాంశ్చైవ ద్వారి తిష్ఠంతి వారితాః।
ప్రాగ్జ్యోతిషపతిః శూరో ంలేచ్ఛానామధిపో బలీ॥ 2-78-41(14458)
యవనైః సహితో రాజా భగదత్తో మహాబలః।
ఆజానేయాన్హయాంఛీఘ్రమాదాయానిలరంహసః॥ 2-78-42(14459)
బలిం చ కృత్స్నమాదాయ ద్వారి తిష్ఠతి వారితః।
అశ్వసారమయాన్భాండాంఛుభాందంతత్సరూనసీన్॥ 2-78-43(14460)
ప్రాగ్జ్యోతిషాధిపో దత్త్వా భగదత్తోఽవ్రజత్తదా।
వ్యక్షాంఖ్యక్షాంల్లలాటాక్షాన్నానాదిగ్భ్యః సమాగతాన్॥ 2-78-44(14461)
ఔష్ణీషఆనహయాంశ్చైవ బాహుకాన్పురుషాదకాన్।
ఏకపాదాంశ్చ తత్రాహమపశ్యం ద్వారి వారితాన్॥ 2-78-45(14462)
బల్యర్థం దదతస్తస్య హిరణ్యం రజతం వసు।
ఇంద్రగోపకసంకాశాంఛుకవర్ణాన్మనోజవాన్॥ 2-78-46(14463)
తథైవేంద్రాయుధనిభాన్సంధ్యాభ్రసదృశానపి।
అనేకవర్ణానారణ్యాన్గృహీత్వాశ్వాంస్తథా బహూన్॥ 2-78-47(14464)
జాతరూపమనర్ఘ్యం చ దదుస్తస్యైకపాదకాః।
సింహలశ్చ తదా రాజా పరిగృహ్య ధనం బహు॥ 2-78-48(14465)
గోశీర్షం హరితశ్యామం చందనప్రవరం మహత్।
భారాణాం శతమేకం తు ద్వారి తిష్ఠతి వారితః॥ 2-78-49(14466)
యే నగ్నవిషయా రాజన్బర్బరేయాశ్చ విశ్రుతాః।
శతం దాసీసహస్రాణాం కంబలాంశ్చ సహస్రశః।
పరిగృహ్య మహారాజ ద్వారి తిష్ఠంతి వారితాః॥ 2-78-50(14467)
పౌండ్రాశ్చ దామలిప్తాశ్చ యథాకామకృతో నృపాః।
కాలేయకం చ రూప్యం చ పరిగృహ్య పరిచ్ఛదాన్॥ 2-78-51(14468)
అగరూన్స్ఫాటికాంశ్చైవ దంతాంజాతీఫలాని చ।
తక్కోలాంశ్చ లవంగాశ్చ కర్పూరాంశ్చ మహాబల॥ 2-78-52(14469)
అన్యాంశ్చ వివిధాంద్రవ్యాన్పరిగృహ్యోపతస్థిరే।
ఏతే సర్వే మహాత్మానో ద్వారి తిష్ఠంతి వారితాః॥ 2-78-53(14470)
శైలేయశ్చ తతో రాజా పత్రోర్ణాన్పరిగృహ్య సః।
ద్వారి తిష్ఠన్మహారాజ ద్వారపాలైర్నివారితః॥ 2-78-54(14471)
చీనా హూణాః కషాః కాచాః పర్వతాంతరవాసినః।
ఆహార్షుర్దశసాహస్రాన్విన్నీతాందిక్షు వింశ్రుతాన్॥ 2-78-55(14472)
ఔష్ణీకం కంబలం చైవ కీటజం మణిజం తథా।
ప్రమాణరాగస్పర్శాఢ్యం బాహ్వీచీనసముద్భవం॥ 2-78-56(14473)
రసాన్ గంధాన్ప్రశంసంతస్తతో ద్వారమలభ్యత।
ఖర్వటాస్తోమరాశ్చైవ శూరా వర్ధనకాస్తథా॥ 2-78-57(14474)
చేలాన్బహువిధాన్గృహ్య ద్వారి తిష్ఠంతి వారితాః।
ప్రాక్కోటా నాటకేయాశ్చ నందీనగరకాస్తథా॥ 2-78-58(14475)
నాపితాస్త్రైపురాశ్చైవ పంచమేయాః సహోరుజాః।
తథా చాటవికాః సర్వే నానాద్రవ్యపరిచ్ఛదాన్॥ 2-78-59(14476)
పరిగృహ్య మహారాజ ద్వారి తిష్ఠంతి వారితాః।
శకాస్తుషారాః కౌరవ్య రోమకాః శృంగిణోశ్మకాః॥ 2-78-60(14477)
బలాదూరుగమా రాజన్గణితం చార్బుదం మయా।
కూటీకృతం సువర్ణం చ పద్మకింజల్కసంనిభం॥ 2-78-61(14478)
శితాందీర్ఘానసీనన్యాన్యష్టిశక్తిపరశ్వథాన్।
శ్లక్ష్ణం వస్త్రమకార్పసమావికం మృదు చాజినం॥ 2-78-62(14479)
బలం మత్తం సమాదాయ ద్వారి తిష్ఠంతి వారితాః।
ఆసనాని మహార్హాణి యానాని శయనాని చ॥ 2-78-63(14480)
మణికాంచనచిత్రాణి గజదంతమయాని చ।
రథాంశ్చ వివిధాకారాంజాంబూనదపరిష్కృతాన్॥ 2-78-64(14481)
హయైర్వినీతైః సంపన్నాన్వైయాఘ్రపరివారితాన్।
విచిత్రాన్సపరిస్తోమాంశ్చాపాని వివిధాని చ। 2-78-65(14482)
నారాచానర్ఘనారాచాంఛస్త్రాణి వివిధాని చ।
ఏతద్ద్రవ్యం మహద్గృహ్య పూర్వదేశాధిపో నృపః॥ 2-78-66(14483)
ప్రవిష్టో యజ్ఞసదనం పాండవస్య మహాత్మనః।
జంతుచేలాంద్విసాహస్రాందుకూలాన్యయుతాని చ॥ 2-78-67(14484)
కాంస్యాని చైవ భాండాని మహార్హాణి కుథాని చ।
ఏతాన్యన్యాని రత్నాని దదౌ పార్థస్య వై ముదా॥ 2-78-68(14485)
అన్యాన్బహువిధాన్రాజన్నరః సాగరమాశ్రితాః।
రత్నాని వివిధాన్గృహ్య దదుస్తే పాండవాయ తు॥ 2-78-69(14486)
మాలవాశ్చ తతో రాజన్రత్నాని వివిధాని చ।
గోధూమానాం చ రాజేంద్ర ద్రోణానాం కోటిసంమితం॥ 2-78-70(14487)
అన్యాంశ్చ వివిధాంధాన్యాన్పరిగృహ్య మహాబలః।
పాండవాయ దదౌ ప్రీత్యా ప్రవివేశ మహాధ్వరం॥ 2-78-71(14488)
నానారత్నాన్బహూన్గృహ్య సురాష్ట్రాధిపతిర్నృపః।
తైలకుంభాన్మహారాజ ద్రోణానామయుతాని చ॥ 2-78-72(14489)
గుడానపి స తాన్స్వాదూన్సహస్రశకటైర్నృపః।
ఏతాని సర్వాణ్యాదాయ దదౌ కుంతీసుతాయ సః॥ 2-78-73(14490)
అన్యే చ పార్థివా రాజన్నానాదేశసమాగతాః।
రత్నాని వివిధాన్గృహ్య దదుస్తే కౌరవాయ తు॥ 2-78-74(14491)
జంబూద్వీపే సమస్తే తు సరాష్ట్రవనపర్వతే।
కరం తు న ప్రయచ్ఛేత నాస్తి పార్థస్య పార్థివః॥ 2-78-75(14492)
నరః సప్తసు వర్షేసు తద్యజ్ఞే నాస్తి నాగతః।
క్రతుర్నానాగణైః కీర్ణో బభౌ శక్రసదో యథా॥ 2-78-76(14493)
ఇమాంశ్చ దాయాన్వివిధాన్నిబోధ మమ పార్థివ।
యజ్ఞాప్థే రాజభిర్దత్తాన్మహతో ధనసంచయాన్॥ 2-78-77(14494)
మేరుమందరయోర్మధ్యే శైలోదామభితో నదీం।
యే తే కీచకవేణూనాం ఛాయాం రంయాముపాసతే॥ 2-78-78(14495)
ఖషా ఏకాసనాద్యర్హాః ప్రదరా దీర్ఘవేణవః।
పారదాశ్చ కులిందాశ్చ తంకణాః పరతంకణాః॥ 2-78-79(14496)
తద్వై పిపీలికం నామ ఉద్ధృతం యత్పిపీలికైః।
జాతరూపం ద్రోణమేయమహార్షుః కుంజశో నరాః॥ 2-78-80(14497)
కృష్ణవాలాంశ్చ చమరాంఛుక్లవాలాంస్తథా పరాన్।
హిమవత్పుష్పజం చైవ స్వాదుక్షౌద్రరసం బహు॥ 2-78-81(14498)
ఉత్తరేభ్యః కురుభ్యశ్చ వ్యూఢమాల్యైర్మహాత్మభిః।
ఉత్తరాదపి కైలాసాదోషధీః సుమహాబలాః॥ 2-78-82(14499)
పార్వతీయాశ్చరాజాన ఆహృత్య ప్రణతాః స్థితాః।
అజాతశత్రవే రాజంద్వారి తిష్ఠంతి వారితాః॥ 2-78-83(14500)
యే పరార్ఘ్యా హిమవతః సూర్యోదయగిరేరను।
ఏవంరూపాః సముద్రాంతే లౌహిత్యమభితశ్చ యే॥ 2-78-84(14501)
ఫలమూలాశనా యే చ కిరాతాశ్చర్మవాససః।
చంద్నాగరుముఖ్యాని మహార్హాన్కంబలాని చ॥ 2-78-85(14502)
చర్మరత్నసువర్ణాని గంధానుచ్చావచాని చ।
కైరాతకీనామయుతం దాసీనాం చ విశంపతే ॥ 2-78-86(14503)
ఆహృత్య రమణీయార్థాందూరగాన్మృగపక్షిణః।
నిచితం పర్వతేభ్యశ్చ హిరణ్యంభూరివర్చసం॥ 2-78-87(14504)
బలిం చ కృత్స్త్రమాదాయ ద్వారి తిష్టంతి వారితాః।
కాపవ్యా దరదా దర్వాః శూరా వై యమకాస్తథా॥ 2-78-88(14505)
ఔదుంబరా దుర్విభాగా ద్వారి తిష్టంతి వారితాః।
కాశ్మీరాశ్చ కుమారాశ్చ గౌరకా హంసకాస్తథా॥ 2-78-89(14506)
శిబిత్రైగర్తయౌధేయా రాజన్యా మద్రకైః సహ।
వసుతేయాః సమౌలేయా దాహక్షుద్రకమాలవైః॥ 2-78-90(14507)
చౌండికాశ్చౌదకాశ్చైవ సాల్వాశ్చైవ విశంపతే।
అంకవంకాశ్చ యవనా అనవద్యా గయైః సహ॥ 2-78-91(14508)
సుజాతయః శ్రేణిమంతః శ్రేయాంసః శస్త్రధారిణః।
ఆహార్షుః క్షత్రియా విత్తం శతశోఽజాతశత్రవై॥ 2-78-92(14509)
వంకాః కలింగా మగధాస్తాంరలిప్తాః సపుండ్రకాః।
దుకూలం కౌశికం చైవ పత్రోర్ణం చైవ భారత॥ 2-78-93(14510)
ఉపావృత్తా నృపాస్తస్య దదుః ప్రీతిం న చాగమన్।
ఉచ్యంతే తత్ర హి ద్వార్స్థైర్బలిమాదాయ విష్ఠితాః॥ 2-78-94(14511)
ఈషాదంతాన్హేమకక్ష్యాన్పద్మవర్ణాన్కుథావృతాన్।
శైలాభాన్నిత్యమత్తాంశ్చాప్యభితః కాంయకం సరః॥ 2-78-95(14512)
క్షమావతః కులీనాంశ్చ కుంజరాన్సపరిచ్ఛదాన్।
దత్త్వైకైకో దశశతాంద్వారేణ ప్రవిశంత్వితి॥ 2-78-96(14513)
వైదేహకాశ్చ పుండ్రాశ్చ గౌలేయాస్తాంరలిప్తకాః।
మరుకాః కాశికా దర్దా భౌమేయా నటనాటకాః॥ 2-78-97(14514)
కర్ణాటాః కాంస్యకుట్టాశ్చ పద్మజాలాః సతీనరాః।
దాక్షిణాత్యాః పులిందాశ్చ శవేరాస్తంకణాః శషాః॥ 2-78-98(14515)
బర్బరా యవనాశ్చైవ గర్గరాభీరకాస్తథా।
పల్లవాః శకకారూశాస్తుంబకాః కాశికాస్తదా॥ 2-78-99(14516)
ఏతే చాన్యే చ బహవో నానాదిగభ్యః సమాగతాః।
అన్యైశ్చోపహృతాన్యత్ర రత్నాని హి మహాత్మభిః॥ 2-78-100(14517)
సముద్రసారవైడూర్యాన్ముక్తాః శంఖాస్తథైవ చ।
శుభావర్తాంఛుభాంఛుక్తీః సింహలాః సముపాహరన్॥ 2-78-101(14518)
సంభృతాన్మణిచీరైశ్చ శ్యామాంస్తాంరాంతలోచనాన్।
రాజా చిత్రరథో నామ గంధర్వో వాసవానుగః।
శతాని చత్వార్యదదద్ధయానాం వాతరంహసాం॥ 2-78-102(14519)
తుంబురుస్తు ప్రముదితో గంధర్వో వాజినాం శతం।
ఆంరపత్రసవర్ణానామదదద్ధేమమాలినాం॥ 2-78-103(14520)
కృతీ రాజా చ కౌరవ్య శూకరాణాం విశాంపతే।
అదదద్గజరత్నానాం శతాని సుబహూన్యథ॥ 2-78-104(14521)
విరాటేన తు మత్స్యేన బల్యర్థం హేమమాలినాం।
కుంజరాణాం సహస్రే ద్వే మత్తానాం సముపాహృతే॥ 2-78-105(14522)
పాంసురాష్ట్రాద్వముదానో రాజా షడ్వింశతిం గజాన్।
అశ్వానాం చసహస్రే ద్వే రాజన్కాంచనమాలినాం॥ 2-78-106(14523)
జవసత్వోపపన్నానాం వయస్థానాం నరాధిప।
బలిం చ కృత్స్నమాదాయ పాండవేభ్యో న్యవేదయత్॥ 2-78-107(14524)
యజ్ఞసేనేన దాసీనాం సహస్రాణి చతుర్దశ।
దాసానామయుతం చైవ సదారాణాం విశాంపతే॥ 2-78-108(14525)
గజయుక్తా మహారాజ రథాః షడ్వింశతిస్తథా।
రాజ్యం చ కృత్స్నం పార్థేభ్యో యజ్ఞార్థం వై నివేదితం॥ 2-78-109(14526)
వాసుదేవోఽపి వార్ష్ణేయో మానం కుర్వన్కిరీటినః।
అదదద్గజముఖ్యానాం సహస్రాణి చతుర్దశ॥ 2-78-110(14527)
ఆత్మా హి కృష్ణః పార్థస్య కృష్ణస్యాత్మా ధనంజయః।
యద్బ్రూయాదర్జునః కృష్ణం సర్వం కుర్యాదసంశయం॥ 2-78-111(14528)
కృష్ణో ధనంజయస్యార్థే స్వర్గలోకమపి త్యజేత్।
తథైవ పార్థః కృష్ణార్థే ప్రాణానపి పరిత్యజేత్॥ 2-78-112(14529)
సురభీంశ్చందనరసాన్హేమకుంభసమాస్థితాన్।
మలయాద్దర్దురాచ్చైవ చందనాగురుసంచయాన్॥ 2-78-113(14530)
మణిరత్నాని భాస్వంతి కాంచనం సూక్ష్మవస్త్రకం।
చోలపాండ్యావపి ద్వారం న లేభాతే హ్యుపస్థితౌ॥ 2-78-114(14531)
సముద్రసారం వైదూర్యం ముక్తాసంఘాంస్తథైవ చ।
శతశశ్చ కుథాంస్తత్ర సింహలాః సముపాహరన్॥ 2-78-115(14532)
సంవృతా మణిచీరైస్తు శ్యామాస్తాంరాంతలోచనాః।
తా గృహీత్వా నరాస్తత్ర ద్వారి తిష్ఠంతి వారితాః॥ 2-78-116(14533)
ప్రీత్యర్థం బ్రాహ్మణశ్చైవ క్షత్రియాశ్చ వినిర్జితాః।
ఉపాజహ్రుర్విశశ్చైవ శూద్రాః శుశ్రూషవస్తథా॥ 2-78-117(14534)
ప్రీత్యా చ బహుమానాచ్చాప్యుపాగచ్ఛన్యుధిష్ఠిరం।
సర్వే ంలేచ్ఛాః సర్వవర్ణా ఆదిమధ్యాంతజాస్తథా॥ 2-78-118(14535)
నానాదేశసముత్థైశ్చన నానాజితిభిరేవ చ।
పర్యస్త ఇవ లోకోఽయం యుధిష్ఠిరనివేశనే॥ 2-78-119(14536)
ఉచ్చావచానుపగ్రాహాన్రాజభిః ప్రాపితాన్బహూన్।
శత్రూణాం పశ్యతో దుఃఖాన్ముమూర్షా మే వ్యజాయత॥ 2-78-120(14537)
భృత్యాస్తు యే పాండవానాం తాంస్తే వక్ష్యామి పార్థివ।
యేషామామం చ పక్వం చ సంవిధత్తే యుధిష్ఠిరః॥ 2-78-121(14538)
అయుతం త్రీణి పద్మాని గజారోహాః ససాదినః।
రథానామర్బుదం చాపి పాదాతా బహవస్తథా॥ 2-78-122(14539)
ప్రమీయమాణమాం చ పచ్యమానం తథైవ చ।
విసృజ్యమానం చాన్యత్ర పుణ్యాహస్వన ఏవ చ॥ 2-78-123(14540)
నాభుక్తవంతం నాపీతం నాలంకృతమసత్కృతం।
అపశ్యం సర్వవర్ణానాం యుధిష్ఠిరనివేశనే॥ 2-78-124(14541)
అష్టాశీతిసహస్రాణి స్నాతకా గృహమేధినః।
త్రింశద్దాసీక ఏకైకో యాన్బిభర్తి యుధిష్ఠిరః।
సుప్రీతాః పరితృష్టాశ్చ తే హ్యాశంసత్త్యరిక్షయం॥ 2-78-125(14542)
దశాన్యాని సహస్రాణి యతీనామూర్ధ్వరేతసాం।
భుంజతే రుక్మపాత్రీభిర్యుధిష్ఠిరనివేశనే॥ 2-78-126(14543)
అభుక్తం భుక్తవద్వాపి సర్వమాకుబ్జవామనం।
అభుంజానా యాజ్ఞసేనీ ప్రత్యవైక్షద్విశాంపతే॥ 2-78-127(14544)
ద్వౌ కరౌ న ప్రయచ్ఛేతాం కుంతీపుత్రాయ భారత।
సాంబంధికేనపాంచాలాః సఖ్యేనాంధకవృష్ణయః॥ ॥ 2-78-128(14545)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే సభాపర్వణి ద్యూతపర్వణి అష్టసప్తతితమోఽధ్యాయః॥78॥

Mahabharata - Sabha Parva - Chapter Footnotes
2-78-2 నావిదమితి సంబంధః। అపి తథాపి ముఖ్యతో వక్ష్యమాణం ధనం ప్రతిపద్యస్వేత్యర్థ ః। ఫలతో జాతం వస్త్రాది। భూమితో జాతం హీరాది ॥
2-78-5 వస్త్రాణి ధాన్యద్రవ్యం చ ఘ.పాఠః ॥
2-78-104

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.